Diary 1

1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 | 15 | 16 | 17 | 18

Kapitals; nicht der des arbeitenden. — Das arbeitende Kapital hat so= gar in der Höhe eine furchtbar zunehmende Ertragskraft. — Da steckt ja die sociale Frage. — Ob es richtig ist, was ich sage? — Ich rufe Sie selbst als Zeugen auf, meine Herren. — Warum be= treiben Sie so viele verschiedene Industrien? — War­um schicken Sie Leute unter die Erde um für magere Löhne unter entsetz= lichen Gefahren Kohle heraufzuschaffen. — Ich denke mir das nicht angenehm, auch nicht für die Gruben­besitzer. — Ich glaube ja nicht an die Herzlosigkeit der Kapita­listen und stelle mich nicht, als ob ich es glaubte. — Ich bin kein Hetzer, sondern ein Versöhner. — Brauche ich das Phänomen der Menge, und wie man sie nach beliebigen Punkten zieht, auch noch an den frommen Wan­de= rungen zu erklären? — Diese Rede wird vielleicht veröffentlicht werden müssen, und ich möchte Niemandes heilige Empfindungen durch Worte verletzen, die falsch ausgelegt werden könnten. — Nur kurz deute ich an, was in der mohamedanischen Welt der Zug der Pilger nach Mekka ist. — In der katholischen Welt Lourdes und so zahllose andere Punkte, von wo Menschen durch ihren Glauben getröstet heimkehren, und der heilige Rock zu Trier. — So werden auch wir dem Wunderrabbi drüben ein schöneres Sadagora aufbauen. — Unsere Geistlichen werden uns ja zuerst verstehen und mit uns gehen. — Wir wollen ja drüben Jeden nach seiner Façon selig

In fact, that kind of capital yields a tremendously increasing return in large amounts. The social question is contained in this. Is what I am saying true? You be your own witnesses, gentlemen. Why are you managing so many industries? Why do you send men to work underground and bring up coal amidst terrible dangers and for meager wages? I cannot imagine this to be pleasant, even for the mine owners. For I do not believe, and do not pretend to believe, that capitalists are heartless. I am not an agitator, but a peacemaker.

 

Do I need to illustrate the phenomenon of masses and the ways of attracting them to any desired spot by discussing religious pilgrimages, too?

 

This speech may have to be published, and I do not wish to offend anyone’s religious sensibilities by words which could be misinterpreted.

 

Let me just mention in passing what the pilgrimage to Mecca means in the Mohammedan world, Lourdes and the Holy Mantle at Treves to the Catholics, and so many other places from which people return home comforted by their faith.

 

So, over there we will build a more beautiful Sadagora for the Wonder Rabbi. After all, our clergymen will be the first to understand us and go with us.

 

We shall let everyone find salvation over there in his own way.

ההון הפעיל, אף בשיאו, יש בו כוח תשוּאה מפחיד. הלוא כאן טמונה השאלה הסוציאלית. האם מה שאני אומר נכון הוא? לכם עצמכם אני קורא להעיד, רבותי. מה הטעם שאתם עוסקים בתעשיות כה רבות ושונות? מדוע אתם שולחים בני אדם אל בטן האדמה שיעלו משם פחם בעבור שכר זעום ובתנאי סיכון מחרידים? אני מתאר לי שהדבר לא נעים, אף לא לבעלי המכרות. הרי אינני מאמין שהקפּיטליסטים הם אנשים חסרי לב ואף אינני מעמיד פנים שאני מאמין בכך. לא מסית אני, כי אם משכין שלום.

האם עדיין נחוץ שאסביר את תופעת ההמון, וכיצד מושכים אותו למקום זה או אחר, גם במה שנוגע לעליות לרגל?

ייתכן שנאום זה צריך יהיה לפרסמו, ואין בכוונתי לפגוע ברגשות המקודשים של איש באמצעות מלים שיהיה אפשר לפרש אותן שלא כהלכה.

ארמוז רק בקצרה מהו מסע העלייה לרגל למכה בעולם המוסלמי. בעולם הקתולי זו לוּרד ומקומות אין ספור אחרים, כמו המעיל הקדוש בטרִיר, ובני אדם שבים משם לבתיהם כשנחמה בלבם תודות לאמונתם.

כך נקים גם אנו סדיגורה יפָה יותר בשביל הרבי עושה־הנפלאות. שכן אנשי הדת שלנו יהיו הראשונים שיבינו אותנו וילכו עמנו.

שכן אנו רוצים ששָם יגיע איש־איש אל האושר על־פי דרכו.